Автор: Загадчыца Грыбок Т. І.
ДАСТУПНЫЯ ВІДЫ РАБОТ У КВЕТНІКАХ, НА АГАРОДЗЕ, НА ПЛЯЦОЎЦЫ ЎСТАНОВЫ ДАШКОЛЬНАЙ АДУКАЦЫІ ДЛЯ ДЗЯЦЕЙ ДАШКОЛЬНАГА ЎЗРОСТУ
Загадчык Таццяна ГРЫБОК
Апрацоўка глебы
Першую вясновую апрацоўку глебы робяць дарослыя. Яе робяць як мага раней. Дзеці перакопваюць другі раз. Перекопка даступная дзецям 5-6год. Да перекопкі трэба прыцягваць не ўсіх дзяцей, а падгрупамі. Выхавальнік падрабязна аб’яўляе, як трэба правільна карыстацца лапатай, як пераварочваць зямлю. Пры перекопцы дзеці могуць адцягваць сваю ўвагу, бо гэта — кароткачасовы адпачынак. Пасля, перакопкі дзеці прымаюць удзел у разбіўцы градак, разраўніваниню градак граблямі.
Пасеў насення
Сеяць насенне могуць дзеці ва ўсіх групах. Трэба спачатку як варта паліць градкі, сеяць толькі ў сырую глебу. Трэба эмацыйна расказаць, што ў такім маленькім семячцы закладзена жыццё, што пры наяўнасці цяпла, вільгаці з семечка праклюнецца парастак. Неабходна ў групе разгледзець прарослыя насенне, парасткі. Дзецям трэба сказаць, што будуць яны саджаць.
Высадкі расады і перасадкі РАСЛІН
Самастойна высаджваць расаду капусты, памідор могуць толькі дзеці 6-ці год.
Рыхленне
Гэта могуць рабіць і дзеці усе дзецірознаўзроставай групы. Выхавацель дашкольнай адукацыі звяртае ўвагу дзяцей на тое, як утварылася скарынку. Тлумачыць, чаму гэта адбываецца. З дапамогай завостранай палачкі паказвае, як рыхляць глебу. Выхавальнік прапануе 2-3 дзецям паказаць, як яны рыхляць. Выхавальнік расстаўляе дзяцей, размяркоўвае ўчасткі і дзеці працуюць. Частата рыхлення залежыць ад глебы і надвор’я. Глебу трэба рыхляць ў ягаднікі і кветніку. Падчас рыхлення дзеці назіраюць за раслінамі. Нічога не павінна прайсці незаўважаным. Выхавальнік выпраўляе памылковыя ўяўленні дзяцей аб некаторых з’явах: пра карысць чарвякоў, чаму ў зямлі вусеня і г.д.
Праполка
Праводзіцца галоўным чынам, з дзецьмі 4-6год. Дзеці старэйшай групы прыцягваюцца да праполцы ў другой палове лета, калі расліны памацнеюць.
У выхаванцаў 5-6 год першае знаёмства з пустазеллямі адбываецца на занятку. Выхавацель дашкольнай адукацыі звяртае ўвагу дзяцей, што ўсходы не аднолькавыя. Прапануе параўнаць іх па форме лісця, колеры, растуць не радком, а хто дзе, і тлумачыць, што гэта жыціца. Яна забірае ў пасаджаных раслін шмат святла, вільгаці, сонца, таму яе трэба вырываць. Выхавацель дашкольнай адукацыі вучыць, як трэба вырываць пустазельную траву (разгайдаць у кораня і вырваць у кораня з коранем). Выхавальнік сочыць за тым, каб дзеці правільна выконвалі праполку і не знаходзіліся ў адным становішчы (прапануе тое сабраць траву, то гэта вынесьці яго і г.д.). Выхавальнік знаёміць дзяцей з 2-3 відамі пустазелля, называе іх. Праполка спрыяе выпрацоўцы увагі, адказнасці за даручаную справу, вытрымцы, уменню пераадольваць цяжкасці (праполку рабіць некалькі разоў, даюцца асобныя даручэнні групе дзяцей, дзяжурным).
Паліванне
Паліваннем займаюцца ўсе дзеці. Але неабходна ўмова (вядра, палівачкі). Добра мець калодзеж для палівання (ўкапаць бочку, загарадзіць яе дошкамі, добра падкласці краты для ног, каб дзеці не мачылі ногі). Малышам ваду падносяць дарослыя. Гэтыя дзеці больш захапляюцца самім працэсам палівання (вылівання вады). Трэба паказаць дзецям, як трымаць палівачку, куды ліць ваду, з якой вышыні.
Звыхаванцамі 4-5год выхавальнік звяртае ўвагу на расліны, што ад палівання яны добра растуць. Вельмі важна навучыць кожнага дзіцяці правільна трымаць палівачку.
Звыхаванцамі 5-6год першая паліванне праводзіцца як занятак. Кожнаму дзіцяці даецца заданне. Выхавацель дашкольнай адукацыі тлумачыць, што з аднаго разу зямлю не прамачыць, таму паліваць адно месца трэба разы тры.
З выхаванцамі, якім споўнілася 6 год трэба праводзіць гутарку пра значэнне палівання ў жыцці раслін.
Падкормка раслін
Трэба праводзіць з дзецьмі 5-6 год, дзеці павінны ведаць пра значэнне падкормкі. Лепш гэтую працу праводзіць падгрупамі.
Збору ўраджаю
Збор ўраджаю — самы радасны перыяд, шмат задавальнення і радасці прыносіць ён дзецям. Гародніна, ягады павінны збіраць абавязкова дзеці. Як весела і цікава тут жа збіраць радыску, вымыць і з’есці яе. Таму садзіць яе «трэба столькі, каб кожнаму дзіцяці хапіла. Збор ўраджаю праводзяць дзеці рознага ўзросту. Малодшыя могуць лёгка вырваць рэпу ці радыску, трэба толькі паказаць, як можна зьбіраць гародніну. Добра было б вялікую рэпу дазволіць малышам вырваць як у казцы. Збор ўраджаю можна правесці па-рознаму, у залежнасці ад таго, які ўраджай. У збор ўраджаю ўваходзіць і збор кветкавага насення. Гэта вельмі цікавы занятак, бо насенне спеюць у розных стручках, скрыначках, галоўках. Пры гэтым дзеці даведаюцца шмат цікавага. Збор насення праводзяць толькі дзеці 5-6 год.
УБОРКА ЎЧАСТКА
Праводзіцца ва ўсе часы года. Даступная яна ўсім дзецям. Дзеці 3-4 год могуць збіраць каменьчыкі, пруткі і выносіць іх на насілках. Зімой дапамагаюць расчышчаць сняжок і перавозіць яго на саначках. Дзеці 4-5 год ўжо самі могуць падмятаць ўчастак. Асабліва цікавая ўборка падчас лістапада. Дзеці 5-6 год прымаюць актыўны ўдзел ва ўборцы ўчастка ва ўсе часы года.